Hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành. Từng chinh chiến từ hội chợ Canton Fair đến các phòng họp tại Mỹ. Đi từ làm thuê (OEM) đến xây dựng thương hiệu riêng (OBM). Từ đó, tôi muốn chia sẻ về hành trình của một Sales xuất khẩu.
Bài viết này giúp các bạn mới vào nghề tránh lầm tưởng. Sales xuất khẩu không chỉ là tìm khách, báo giá hay chốt đơn. Việt Nam là quốc gia rất chú trọng xuất khẩu. Do đó, cánh cửa sự nghiệp ngành này cực kỳ rộng mở.
Về cơ bản, lộ trình của nhân viên Sales xuất khẩu gồm 3 tầng. Đó là: Chiến lược (Strategy), Kế hoạch (Planning) và Thực thi (Execution).
Sales Strategy – Chọn “sân chơi”
Chiến lược không phải là thứ gì đó quá vĩ mô trên giấy tờ. Với một người làm Sales xuất khẩu, chiến lược là việc tìm ra thị trường mục tiêu phù hợp trong hơn 200 quốc gia và trả lời được câu hỏi: Tại sao lại chọn thị trường đó?
Ở tầng này, chúng ta cần định vị rõ:
- Thị trường: Xuất khẩu đi đâu? Chọn Âu – Mỹ với doanh thu lớn hay Châu Á với sự tương đồng về văn hóa tiêu dùng?
- Sản phẩm: Tập trung vào mã hàng (HS code) nào trong hơn 5.600 mã hàng hiện có?
- Mô hình: Lựa chọn sản xuất gia công (OEM) hay xây dựng thương hiệu riêng (OBM).
Nếu chọn sai thị trường – ví dụ mang hàng cao cấp bán vào nơi chưa phát triển mà không có chiến lược giáo dục thị trường (educate) – thì dù kỹ năng bán hàng có giỏi đến đâu, bạn vẫn cầm chắc thất bại.
Sales Planning – Cầu nối
Nếu Strategy là “vẽ tranh”, thì Planning chính là việc quyết định lúc nào vẽ, dùng màu gì và bao lâu thì xong. Một kế hoạch Sales xuất khẩu bài bản cần tập trung vào:
- Mục tiêu (The What): Chỉ tiêu doanh số, cơ cấu doanh thu và danh mục sản phẩm trọng tâm.
- Khách hàng (The Who): Xây dựng chân dung khách hàng, phân khúc mục tiêu và thấu hiểu “nỗi đau” của họ.
- Chiến thuật (The How): Lựa chọn kênh bán hàng hiệu quả, quy trình tiếp cận và các chương trình Marketing thúc đẩy.
- Nguồn lực (With What): Ngân sách, đội ngũ nhân sự và các công cụ hỗ trợ.
- Rủi ro (What If): Phương án dự phòng cho các biến động thị trường hoặc đối thủ cạnh tranh.
Sales Execution – Nơi thực thi
Đây là tầng mà đa số các bạn Sales xuất khẩu đang đứng. Đây là nơi diễn ra sự va chạm trực tiếp giữa năng lực cá nhân và thị trường quốc tế đầy khốc liệt. Kỹ năng thực thi bao gồm:
- Viết Email chuyên nghiệp khiến đối tác quốc tế muốn phản hồi ngay lập tức.
- Sử dụng catalogue và mẫu sản phẩm để thuyết phục khách hàng tại các hội chợ triển lãm.
- Xử lý linh hoạt các vấn đề về giá, thời gian sản xuất (lead time) hay điều kiện thanh toán (L/C, T/T).
Công việc của một người làm thực thi chỉ thực sự hoàn thành khi: Hàng đã cập cảng, tiền đã về tài khoản và khách hàng tiếp tục đặt đơn hàng lặp lại.
Mang niềm tự hào “Made in Vietnam” ra biển lớn
Cơ hội cho nghề Sales xuất khẩu tại Việt Nam vẫn còn rất lớn. Nếu bạn đang ở tầng thực thi, hãy học cách tư duy của người làm kế hoạch. Nếu muốn thăng tiến lên cấp quản lý, hãy rèn luyện tư duy chiến lược.
Làm Sales xuất khẩu không chỉ là bán hàng, đó là mang niềm tự hào “Made in Vietnam” ra thế giới. Mỗi container vượt đại dương là minh chứng cho trí tuệ và nỗ lực của cả một hệ thống. Chúc các bạn “chân cứng đá mềm” trên con đường vươn ra biển lớn!
Tham khảo thêm các bài viết vê Thuế nhập khẩu Mỹ và Thuế nhập khẩu Mexico tại đây:
