Cán Cân Thương Mại Trung Quốc Tiến Sát 1,2 Nghìn Tỷ USD

Bất chấp các biện pháp áp đặt thuế quan cao kỷ lục từ Mỹ trong 5 tháng qua, ngành xuất khẩu của Trung Quốc vẫn duy trì đà tăng trưởng đáng kinh ngạc. Con số thặng dư trong cán cân thương mại của nước này hiện đang tiến sát mốc 1,2 nghìn tỷ USD, nhờ sự linh hoạt trong việc chuyển hướng dòng chảy hàng hóa toàn cầu.

Bài viết gốc tại đây: Nhà báo & Công luận

Cán Cân Thương Mại Trung Quốc: Thặng Dư Kỷ Lục 1,2 Nghìn Tỷ USD Bất Chấp Rào Cản Thuế Quan

Thặng dư trong cán cân thương mại Trung Quốc tiến sát mốc 1,2 nghìn tỷ USD nhờ kỷ lục xuất khẩu 12,5 tỷ USD sang Ấn Độ, cùng sự tăng trưởng mạnh mẽ tại thị trường châu Phi và Mỹ Latinh. Bất chấp việc Mỹ áp đặt thuế suất cao kỷ lục trong 5 tháng qua, ngành xuất khẩu của quốc gia này vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, đưa thặng dư thương mại tiến gần hơn tới con số kỷ lục.

Thay vì chững lại, các nhà sản xuất Trung Quốc đã linh hoạt chuyển dịch dòng hàng hóa sang các thị trường như Ấn Độ, châu Phi, Đông Nam Á và Mỹ Latinh để duy trì vị thế áp đảo trong cán cân thương mại toàn cầu, vượt qua cả mức đỉnh trong giai đoạn đại dịch.

Sự chuyển hướng chiến lược này đã thúc đẩy nhu cầu đối với hàng hóa Trung Quốc tại nhiều khu vực, ngay cả khi chính phủ các nước sở tại chịu áp lực ngày càng lớn trong việc bảo vệ ngành công nghiệp nội địa và tái cân bằng cán cân thương mại. Trong khi Mexico đã chủ động áp thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, phần lớn các quốc gia còn lại vẫn đang thận trọng, cân nhắc kỹ lưỡng giữa lo ngại về thiệt hại kinh tế và nguy cơ làm xấu đi quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh.

Chiến lược xoay trục xuất khẩu giúp củng cố thặng dư cán cân thương mại

Sự thay đổi trong dòng chảy thương mại diễn ra rõ rệt, trực tiếp tác động tích cực đến cán cân thương mại của Trung Quốc. Tại Ấn Độ, nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc đạt kỷ lục 12,5 tỷ USD trong tháng Tám; đáng chú ý là dù việc lắp ráp iPhone đã chuyển sang nước này, các nhà cung cấp vẫn phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung linh kiện từ Trung Quốc. Riêng trong tháng Bảy, xuất khẩu chip máy tính của Trung Quốc sang Ấn Độ đạt gần 1 tỷ USD, một con số góp phần quan trọng vào việc nới rộng thặng dư cán cân thương mại giữa hai quốc gia.

Đông Nam Á cũng chứng kiến lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc vượt mức đỉnh điểm của thời kỳ đại dịch. Trong khi đó, châu Phi đang trên đà ghi nhận năm nhập khẩu kỷ lục, và khu vực Mỹ Latinh ngày càng tiếp nhận nhiều hàng hóa hơn nhờ sự bùng nổ của các nền tảng thương mại điện tử giá rẻ. Tại Chile và Ecuador, chính phủ đã phải áp các khoản phí nhập khẩu có mục tiêu để bảo vệ cán cân thương mại nội địa trước sự xâm nhập mạnh mẽ của nền tảng Temu – vốn có lượng người dùng tăng 143% kể từ tháng Một.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như ô tô, điện tử, dệt may và thép vẫn duy trì sức mạnh, bù đắp cho sự sụt giảm tiếp cận thị trường Mỹ. Điều này cho thấy khả năng thích ứng cực cao của các nhà xuất khẩu Trung Quốc trong việc xoay chuyển cục diện cán cân thương mại thông qua các thị trường thay thế khi đối mặt với các rào cản khắt khe.

Phản ứng hạn chế từ các đối tác thương mại

Mặc dù sự lo ngại về tình trạng lệch pha trong cán cân thương mại với Trung Quốc ngày càng gia tăng, các biện pháp đáp trả quy mô lớn vẫn còn hạn chế. Mexico hiện là quốc gia duy nhất công khai đề xuất áp thuế lên đến 50% đối với các mặt hàng như thép, phụ tùng ô tô và phương tiện nhằm bảo vệ nền sản xuất nội địa.

Tại Indonesia, Bộ Thương mại cam kết giám sát chặt chẽ hơn để tránh làm trầm trọng thêm thâm hụt cán cân thương mại, sau khi xuất hiện các video cho thấy nhà cung cấp Trung Quốc quảng bá quần jeans và áo sơ mi với giá thấp kỷ lục, chỉ 0,8 USD. Ngược lại, tại Nam Phi, dù lượng nhập khẩu ô tô Trung Quốc tăng gần gấp đôi, các quan chức vẫn từ chối áp thuế vì ưu tiên thu hút đầu tư hơn là can thiệp thô bạo vào cán cân thương mại song phương.

Tương tự, Brazil dù từng đe dọa hành động để cân bằng cán cân thương mại, vẫn cho phép Công ty BYD mở rộng sản xuất xe điện miễn thuế. Các nền kinh tế nhỏ hơn như Campuchia cũng thừa nhận sự phụ thuộc lớn vào nguồn cung và dòng vốn từ Bắc Kinh.

Phản ứng dè dặt này một phần xuất phát từ các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra với Washington. Các quốc gia đang xử lý thảo luận về thuế quan với chính quyền Tổng thống Donald Trump không muốn mở thêm một mặt trận mới, làm phức tạp hóa nỗ lực điều chỉnh cán cân thương mại với cả hai cường quốc. Các nhà phân tích cho rằng, một số nước có thể giữ các biện pháp thuế quan này như một “quân bài” để đàm phán với Mỹ trong tương lai.

Áp lực ngoại giao và chiến lược của Bắc Kinh

Bắc Kinh sử dụng cả ngoại giao để bảo vệ thặng dư trong cán cân thương mại. Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi các đối tác BRICS phản đối chủ nghĩa bảo hộ, trong khi các quan chức bác bỏ cáo buộc bán phá giá, khẳng định xuất khẩu của họ phù hợp với nhu cầu toàn cầu. Ngược lại, Tổng thống Donald Trump khuyến khích NATO áp thuế lên đến 100% đối với hàng Trung Quốc do mối quan hệ của nước này với Nga.

Thách thức nội tại phía sau con số thặng dư cán cân thương mại kỷ lục

Dù cán cân thương mại thặng dư kỷ lục, nội địa Trung Quốc vẫn đối mặt áp lực lớn. Lợi nhuận công nghiệp giảm 1,7% do các công ty phải hạ giá để đẩy hàng ra nước ngoài, gây ra nguy cơ giảm phát dài hạn.

Bùng nổ xuất khẩu cũng làm chậm nỗ lực tái cân bằng kinh tế hướng tới tiêu dùng nội địa. Các quan chức Mỹ, bao gồm Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, đã kêu gọi Bắc Kinh tăng cường cầu nội địa để giảm bớt sự lệch pha trong cán cân thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, khả năng duy trì thặng dư bất chấp sức ép từ Mỹ đã củng cố vị thế của Trung Quốc trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến với Tổng thống Donald Trump tại Hàn Quốc. Thặng dư cán cân thương mại kỷ lục không chỉ thể hiện sự bền bỉ của Trung Quốc mà còn đặt ra bài toán hóc búa cho các quốc gia khác trong việc ứng phó với sức ảnh hưởng kinh tế này.

Kết nối cùng Chuyên gia từ Makein.vn

Trong bối cảnh cán cân thương mại toàn cầu đang có những chuyển dịch khó lường, doanh nghiệp Việt Nam cần những chiến lược linh hoạt để bảo vệ lợi thế cạnh tranh. Với 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Makein.vn sẵn sàng đồng hành cùng bạn giải quyết các bài toán về thuế quan và thị trường quốc tế.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mr Alex

Chuyên gia với 15 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sales Xuất Khẩu. Tôi đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam từ các dự án MS đến OBM, từ Indonesia, Đông Âu tới thị trường Mỹ hay Argentina xa xôi.