Chính quyền Tổng thống Donald J. Trump vừa công bố một bước tiến quan trọng trong quan hệ thương mại Mỹ – Ấn Độ, với việc hai bên đạt được một thỏa thuận khung về thương mại đối ứng (reciprocal trade). Thỏa thuận này được đánh giá là có ý nghĩa lớn trong chiến lược tái cân bằng thương mại của Mỹ, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận sâu hơn vào thị trường 1,4 tỷ dân của Ấn Độ cho hàng hóa Mỹ. Bản cáo bạch tại đây.
Động thái này cũng cần được các quốc gia xuất khẩu vào Mỹ – trong đó có Việt Nam – theo dõi sát sao, bởi nó phản ánh cách Mỹ sử dụng thuế quan như một công cụ điều chỉnh cán cân thương mại và định hình chuỗi cung ứng toàn cầu.
Mỹ giảm thuế đối ứng với Ấn Độ từ 25% xuống 18%
Sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, hai bên đã thống nhất một khuôn khổ cho Thỏa thuận Thương mại Song phương Tạm thời (Interim Agreement), đồng thời tái khẳng định cam kết tiến tới một Hiệp định Thương mại Song phương (BTA) toàn diện.
Đáng chú ý:
- Mỹ đồng ý gỡ bỏ mức thuế bổ sung 25% đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, sau khi Ấn Độ cam kết ngừng mua dầu từ Liên bang Nga.
- Thuế đối ứng (Reciprocal Tariff) áp dụng với Ấn Độ được giảm từ 25% xuống còn 18%.
Đây là một bước nhượng bộ có điều kiện, cho thấy chính quyền Mỹ sẵn sàng điều chỉnh thuế quan nếu đối tác đáp ứng yêu cầu về thương mại và an ninh chiến lược.
Ấn Độ cam kết mở cửa mạnh hơn cho hàng hóa Mỹ
Theo các điều khoản chính của thỏa thuận:
1. Giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với hàng Mỹ
Ấn Độ sẽ loại bỏ hoặc cắt giảm thuế đối với:
- Toàn bộ hàng công nghiệp của Mỹ
- Nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm như: ngũ cốc khô (DDGs), cao lương đỏ, hạt cây, trái cây tươi và chế biến, dầu đậu nành, rượu vang và rượu mạnh…
Đây là thay đổi đáng kể, bởi trước đó Ấn Độ duy trì mức thuế cao hàng đầu thế giới:
- Trung bình 37% với nông sản Mỹ
- Trên 100% với một số dòng xe ô tô
2. Cam kết mua hơn 500 tỷ USD hàng hóa Mỹ
Ấn Độ dự kiến tăng mua:
- Năng lượng Mỹ
- Công nghệ thông tin và truyền thông
- Than đá
- Và nhiều sản phẩm công nghiệp khác
3. Xử lý rào cản phi thuế quan
Ấn Độ cam kết giải quyết các rào cản phi thuế quan vốn mang tính bảo hộ cao trong nhiều năm qua – những biện pháp từng khiến nhiều sản phẩm Mỹ bị hạn chế hoặc cấm nhập khẩu.
Hai bên cũng sẽ:
- Đàm phán quy tắc xuất xứ để đảm bảo lợi ích chủ yếu thuộc về Mỹ và Ấn Độ
- Xây dựng bộ quy tắc thương mại số song phương mạnh mẽ
- Tăng cường hợp tác kiểm soát đầu tư và xuất khẩu
- Mở rộng thương mại công nghệ và hợp tác đổi mới sáng tạo
Thông điệp lớn: Mỹ tiếp tục chiến lược “thương mại đối ứng”
Thỏa thuận với Ấn Độ nằm trong chiến lược rộng hơn của Tổng thống Trump nhằm “giải phóng nước Mỹ khỏi các thực tiễn thương mại không công bằng”.
Ngày 2/4/2025, ông Trump đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia do thâm hụt thương mại hàng hóa kéo dài và thiếu tính đối ứng trong quan hệ thương mại song phương.
Chính quyền Mỹ cho rằng:
- Các rào cản thuế và phi thuế quan bất công
- Chính sách kinh tế của các đối tác làm suy giảm lương và tiêu dùng nội địa của Mỹ
- Thâm hụt thương mại kéo dài đã gây bất lợi cho doanh nghiệp và người lao động Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Do đó, Mỹ đang sử dụng thuế quan như một công cụ đàm phán để buộc các đối tác điều chỉnh chính sách.
